Proizvodnja stajnjaka na farmi po vrstama

manureheroProizvodnja stajnjaka – Upotreba stajnjaka je od velikog značaja u poljoprivredi.Sa smanjenjem stočnog fonda smanjena je i upotreba stajnjaka.Predstavljao Vam tabele proizvodnje stajnjaka po kategorijama domaćih životinja.Tako ćete imati mogućnost da predvidite potrebe za stajnjakom i mogućnosti njegove proizvodnje.

  Fekalna animalna materija fiziološki je životinjski osnovni nusproi zvod, koji u kruženju organske materije u prirodi od davnina služi za đubrenje ratar skih kultura.U probavnom traktu životinja hranljive materije koje se ne usvoje u orga nizam izlučuju se fiziološki kao otpadne materije u obliku izlučevina fecesa i urina. Feces, urin sa ili bez prostirke zajedno sa tehničkom vodom koja se koristi za čišćenje objekata i vode za piće kao i ostalih otpadaka (ostataka hrane, prašine, dlake i dr.) čine sporedni proizvod u stočarstvu odnosno stajnjak.

 Problemi u vezi sa stajnjakom pojavili su se primenom novih stočarskih tehnologi ja. Savremena tehnologija je u govedarstvu, svinjarstvu, živinarstvu i drugim grana ma uspela da velike populacije životinja koncentriše na malom prostoru. Time je uz poznate prednosti
donela i brojne nedosta tke, posebno one u vezi sa fekalnom mate rijom odnosno stajnjakom. To se pre svega odnosi na pravilno skladištenje njegov tre tman i upotrebu. Velike količine stajnjaka iz intenzivnog stočarstva opterećuju okolinu zbog toga što se odlažu na malom prosto ru i što njegova dispozicija zahteva dovo ljno obradivih poljoprivrednih površina.

Proizvodnja stajnjaka na farmi po vrstama

 Posebno je pitanje tečni stajnjak koji poznaje tehnologija rešetkastog poda. U zavi snosti od načina držanja domaćih životinja odnosno da li se one drže na prostirci ili ne, kao nusproizvod se javlja čvrsti stajnjak i osoka odnosno  tečni stajnjak. Čvrsti stajnjak prestavlja mešavinu fecesa (izmeta), mokraće i prostirke dok se tečni sta jnjak sastoji od fecesa, mokraće, upotrebljene teh. vode i vode koja se koristi za na pajanje, ostataka hrane, dlake itd.. Sastav proizvedenog  stajnjaka zavisi od vrste životinja, vrste hraniva i načina ishrane, vrste prostirke koja se koristi kao i količine vode koja se rasipa ili koristi za pranje.

 Procenjene dnevne količine fecesa i urina po vrstama i kategorijama domaćih životinja date su u tabelama 1, 2 i 3.

 Tabela 1. Procenjena dnevna proizvodnja fecesa  i urina za goveda

Kategorija Dnevna proizvodnja
Feces [kg] Urin [kg]
Tele uzrasta do 6 meseci   105 kg 5 3
Junice uzrasta od 1 god. 250 kg 13 8
Junice uzrasta od 1 -2 god. 440 kg 22 14
Junice uzrasta preko 2 god. 550 kg 28 17
Krave u laktaciji 650 kg 34 21
Zasušene krave 26 16
Bikovi 19 11

Tabela 2. Procenjena dnevna proizvodnja fecesa i urina za svinje

Kategorija Telesna težina
[kg]
Denvna proizvodnja
Feces [kg] Urin [kg]
Prase u odgoju 14 0,40 0,90
Svinje u pred-tovu 30 0,70 1,80
Svinje u tovu 75 1,60 2,10
Svinje na kraju tova 120 2,00 2,50
Suprasne naz. i krmače 180 2,40 6,40
Krmače u laktaciji 180 4,50 9,90
Nerasti 200 3,00 6,50

Tabela 3. Procenjena dnevna proizvodnja fecesa i urina za živinu

Kategorije životinja Telesna težina
[kg]
Denvna proizvodnja
Izmet [kg]
Nosilja 1,80 0,180
Brojler 0,90 0,054
Ćurka 9,00 0,301

Čvrsti stajnjak

 Čvrsti stajnjak prestavlja mešavinu fecesa (izmeta), mokraće, prostirke, manje koli čine vode koja se prosipa prilikom napajanja, ostataka hrane, dlake i dr.
Godišnja količina stajnajka zavisi od vrste domaćih životinja, telesne mase i količi ne upotrebljene prostirke.

 Tako goveče od 500 kg ostavlja oko 15 tona svežeg odnosno 11 tona zrelog sta jnjaka dok konj iste težine oko 10 t svežeg i 8 t zrelog stajnjaka. Manje životinje proi zvode proporcionalno manje količine stajnjaka i ovca (45 kg) oko 0,9 t svežeg ili 0,7 t zrelog, svinja (100 kg) 2,7 t svežeg odnosno 2,2 t zrelog stajnjaka.

 Čvrsti stajnjak bogat slamom može se slagati na gomilu visine do  3 m.Tokom peri oda lagerovanja stajnjaka na betonskim skladištima pod uticajem atmosferskih padavina dolazi do ceđenja vode bogate nutrijentima i ta voda se naziva osoka.

 Procena dnevne proizvodnje svežeg čvrstog stajnjaka

 Očekivana količina čvrstog stajnjaka izračunava se na osnovu formule:

 OČEKIVANA KOLIČINA STAJNJAKA (kg) = (K/2 + P) x 4

 Gde je:
K- suva materija hrane (kg)
P-  količina prostirke (kg)
U oksidacijskim uslovima krajnji produkti su CO2 i H2O pa slabo zbijene gomile stajnjaka imaju velike gubitke na težini i azotu. U uslovima dobre zbijenosti stajnjak za tri meseca izgubi približno 30% težine i 25 % azota. Obično se smatra da je sta jnjak nakon 3-4 meseca poluzreo, a nakon 6-8 meseci potpuno zreo.

dipl.ing. Zoran Kozlina

 

Article written by

Please comment with your real name using good manners.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial